Ojciec realizmu
Kto to stworzył Pomimo tych wątpliwości, mianem realizmu określa się prąd w sztukach plastycznych i literaturze, którego rozwój datuje się od połowy XIX wieku. Początkowo, w połowie lat pięćdziesiątych XIX wieku, określenia realizm używano w odniesieniu do sztuk plastycznych, a do ukucia tego terminu w szczególny sposób przyczynił się Francuz Gustave Courbet (1819-1877). Courbet urodził się w Ornans w rodzinie drobnych posiadaczy ziemskich, od 1839 roku przebywał i pracował w Paryżu. W 1855 roku, gdy nie doszło do wystawienia jego dzieł w ramach oficjalnej wystawy malarstwa francuskiego, urządził ekspozycję swych prac we własnym pawilonie. Wystawę zatytułował Realizm, G. Courbet. Chociaż Courbet zaczynał karierę pracując pod kierunkiem pewnego niezbyt znanego malarza, twierdził, że mistrzem dla niego była jedynie natura, a celem poszukiwań nie piękno, lecz prawda. Ernst Gombrich w swojej Historii sztuki pisze o nim: "Chciał, żeby jego obrazy wyrażały bunt przeciw uznanym w tamtych czasach konwenansom..
Działacze realizmu
Coubet i następcy Courbet mógł być pod wpływem, a przynajmniej podzielał poglądy, artystów należących do szkoły barbizońskiej. Była to grupa malarzy pejzażystów spotkających się w Barbizon, wsi leżącej koło Fontainebleau, by studiować krajobraz oraz sceny z życia chłopskiego. Wiejską scenerię malowali z natury, w sposób wierny i pozbawiony upiększeń. Najbardziej znanym artystą tej grupy był chyba Jean Francois Millet (1814-1875), który chciał pokazywać życie chłopów takim, jakie było naprawdę - mężczyzn i kobiety pracujących w polu. W dorobku artysty wyróżnia się obraz Zbierające kłosy z 1857 roku. Ciężko pracującym chłopkom Millet nadał rys prostoty i naturalnej godności, zwykle rezerwowany przez artystów dla bardziej wzniosłych tematów. Działalność artystów spod znaku realizmu była początkowo manifestem przeciwko klasycyzmowi i romantyzmowi równocześnie, chociaż kierunki te, dominujące w sztukach pięknych tego okresu, uznawano za opozycyjne wobec siebie. Jednak na swój sposób każdy z nich dążył do idealizacji życia: klasycyzm - prezentując całkowicie uporządkowane i racjonalne spojrzenie na życie i świat, romantyzm - pokazując je jako ekscytujące i pełne nieznanych emocji.