Literatura Oświecenia
Dla oświeconych ludzi podejście naukowe było najważniejsze. Osłabienie państwowości polskiej, wywołane skutkami wielu wojen spowodowało, że przejście z jednej epoki literackiej do drugiej, trwało wyjątkowo długo. Polska literatura zareagowała na ten trend zdecydowanie później aniżeli inne europejskie państwa. Większe znaczenie od popisów literackich miały w tym okresie problemy państwa i poszerzająca się z dnia na dzień anarchia wśród dworu królewskiego. Zmiany władców wprowadziły jednak do umysłów ludzi więcej spokoju, dlatego mógł nastąpić rozwój pisarstwa. Okres oświecenia trwał osiemdziesiąt dwa lata. Zakończył się w 1822 roku. Głównymi pisarzami byli uczestnicy życia politycznego, posłowie i członkowie dworów królewskich. Bardzo dużą rolę odegrało powołanie do życia pisma Monitor, na łamach którego twórcy mogli publikować swoje wypowiedzi eseje. Ważne postacie tego okresu to Hugo Kołłątaj, Julian Ursyn Niemcewicz, Ignacy Krasicki oraz Stanisław Staszic. Najpopularniejszymi utworami tamtych czasów są: Bajki i przypowieści, Myszeida oraz hymn Polski Mazurek Dąbrowskiego.
Literatura romantyzmu
Uwielbienie do miłości, które widać w romantyzmie przetrwało do dzisiejszych czasów. Jednym z najkrótszych okresów w historii polskiej literatury jest romantyzm. Trwał on kilkadziesiąt lat. Rozpoczął się w 1822 roku a zakończył w 1863 roku. Jest to okres, który obfitował w wiele dzieł, które do dnia dzisiejszego są ewenementem na skalę światową. To właśnie w romantyzmie zaistniała postać Adama Mickiewicza, uznawanego za największego poetę w historii literatury polskiej. Większa część utworów była nawiązaniem do trudnej sytuacji w jakiej Polska się znalazła w czasie zaborów. Ograniczenie państwowości było uwidocznione w poezji oraz prozie polskiej. Autorzy próbowali tym samym skłonić czytelników do ponownej walki o niepodległość oraz o poszanowanie godności człowieka. W okresie romantyzmu wielu twórców musiało udać się na emigracje, bowiem ich poglądy polityczne w zdecydowanym stopniu ograniczały możliwość tworzenia. W utworach często pojawiał się motyw miłości oraz motyw walki z zaborcą . Do najbardziej znanych utworów tego okresu zaliczamy Pana Tadeusza, który uważany jest za epopeję narodową.